Hoofdstuk 02 · Meten & vocht
Waterhardheid lezen: getal, eenheid en betekenis
Stel dat u in twee documenten een hardheid van 10,1 en 1,8 ziet. Zonder de eenheden lijkt dat een groot verschil. Toch kunnen beide getallen ongeveer dezelfde waterhardheid beschrijven. Om de vermeldingen te begrijpen, hebt u ook hun eenheid en documentcontext nodig.
Algemene uitleg; uw eigen installatie kan afwijken.
Waarom kunnen twee hardheidsgetallen ongeveer hetzelfde betekenen?
De eenheid bepaalt hoe totale hardheid wordt uitgedrukt. Vergelijk daarnaast dezelfde parameter, periode en soort waarde. Een gemiddelde, een bereik en een losse omschrijving geven verschillende informatie.
Waterhardheid beschrijft een hoeveelheid mineralen
De hardheid van drinkwater hangt samen met het calcium en magnesium dat erin aanwezig is. Vitens legt uit dat de samenstelling per gebied kan verschillen. Daarmee gaat een hardheidswaarde over de samenstelling van het water, niet over hoeveel water u verbruikt. De uitleg over hard water van Vitens is de bron voor deze betekenis.
Een watermeterstand en een hardheidswaarde beantwoorden dus twee verschillende vragen. De meterstand gaat over een hoeveelheid gebruikt water. De hardheid gaat over een eigenschap van dat water. Ook een vermelding van alleen calcium in een uitgebreide tabel is niet automatisch hetzelfde als de totale hardheid. Neem daarom de volledige naam van de rij over, bijvoorbeeld “totale hardheid”, in plaats van alleen het getal. Zo blijft later duidelijk wat u hebt opgezocht.
Bron bij deze uitleg:Vitens — Wat is hard water?
°dH en mmol/l: dezelfde parameter anders uitgedrukt
Bij waterhardheid komt u Duitse hardheidsgraden tegen, geschreven als °dH of dH, en millimol per liter, geschreven als mmol/l. De begrippenlijst van Vitens verbindt voor totale hardheid 1 mmol/l met 5,6 °dH. Voor een benaderende vergelijking vermenigvuldigt u een waarde in mmol/l daarom met 5,6 om die in °dH uit te drukken. In de andere richting deelt u de waarde in °dH door 5,6.
Laat de eenheid tijdens het rekenen zichtbaar staan. “1,8” zonder eenheid is geen bruikbaar beginpunt. En voeg door het omrekenen geen schijnnauwkeurigheid toe: een bronwaarde met één decimaal wordt niet ineens een precieze woningmeting doordat een rekenmachine meer cijfers toont. De omzetting hieronder wordt afgerond op één decimaal. De rekensom verandert alleen de manier waarop het getal wordt geschreven; zij controleert de bron of de situatie thuis niet.
Bron bij deze uitleg:Vitens — Begrippenlijst: hardheid en totale hardheid
Fictief voorbeeld: vier vermeldingen in een woningmap
Stel dat u voor een fictieve woning vier notities bewaart. De waarden, documenten en hun omschrijvingen in de tabel zijn volledig verzonnen voor dit leesvoorbeeld. Het gaat niet om een meting, een werkelijk leveringsgebied of een advies voor een apparaat. Document A en B vermelden in dit voorbeeld uitdrukkelijk hetzelfde gebied, dezelfde periode en dezelfde parameter: gemiddelde totale hardheid.
Bij B geeft de omzetting 1,8 × 5,6 = 10,08 °dH. Afgerond is dat 10,1 °dH, dus ongeveer het getal uit A. C heeft een andere betekenis: het vermeldt een onder- en bovengrens, geen gemiddelde. D bevat alleen een woord. Daardoor blijft bij D de vraag naar een getal en eenheid open. Deze leesverschillen zijn nuttiger dan meteen besluiten dat een van de documenten fout is.
| Fictieve notitie | Vermelding | Wat u daarmee kunt lezen | Wat nog openblijft |
|---|---|---|---|
| A — gebiedsoverzicht | 10,1 °dH, gemiddelde | Een gemiddelde totale hardheid in Duitse graden. | Controleer bij echte documenten altijd het gebied en de periode. |
| B — andere weergave van A | 1,8 mmol/l, gemiddelde | Ongeveer 10,1 °dH; de eenheid verklaart hier het andere getal. | Omrekenen bewijst niet dat twee echte bronnen hetzelfde gebied betreffen. |
| C — meetreeks | 9,0–11,0 °dH, minimum–maximum | Een bereik; niet rechtstreeks te vergelijken met alleen het gemiddelde. | Bij welk meetmoment of welke reeks hoort dit bereik? |
| D — korte omschrijving | Zacht | Een omschrijving zonder numerieke onderbouwing in deze notitie. | Welke waarde, eenheid en gebruikte indeling horen erbij? |
Bron bij deze uitleg:Vitens — Begrippenlijst: hardheid en totale hardheid
Een gemiddelde, een uiterste en een norm zijn andere informatie
Een kwaliteitsoverzicht kan meer dan één getal in dezelfde rij hebben. Waternet legt bij zijn meetgegevens uit dat eenheden, wettelijke normen, gemeten minima, gemiddelden en maxima afzonderlijke informatie zijn. Het gemiddelde in die toelichting gaat over de metingen in een kwartaal. Lees daarom eerst het kolomopschrift voordat u een getal uit een rapport bewaart.
Een gemeten maximum uit een reeks is geen gemiddelde. Een normkolom beschrijft een grens of eis en is geen uitslag van uw kraanwater. Als u een tabel alleen als uitsnede ontvangt, kan de legenda ontbreken. Bewaar dan ook de pagina of documenttitel met de toelichting. Zonder dat stukje context kan een correct overgenomen getal toch de verkeerde betekenis krijgen.
Controleer daarnaast de periode en het gebied waarop de publicatie betrekking heeft. Een kwartaalrapport en een algemene informatiepagina kunnen iets anders samenvatten. Is niet duidelijk hoe twee vermeldingen bij elkaar horen, noteer dat als open vraag. Het is niet nodig om die ontbrekende relatie zelf aan te vullen.
Bron bij deze uitleg:Waternet — Uitleg bij meetgegevens van drinkwater
Bewaar een kleine referentie, geen los hardheidsgetal
Een korte notitie in uw woningmap volstaat: naam van de parameter; letterlijk getal met eenheid; soort waarde; genoemd gebied; periode; titel en URL van de bron; datum waarop u de pagina raadpleegde. Zet “niet vermeld” bij een ontbrekend onderdeel. De raadpleegdatum is uw eigen documentnotitie en niet automatisch de datum waarop het water is onderzocht.
Deze referentie helpt wanneer u later een handleiding leest of een vraag over waterinformatie stelt. Zij bepaalt geen apparaatinstelling en onderbouwt op zichzelf geen aankoop van een ontharder. Komt u in een handleiding een andere eenheid of een andere omschrijving tegen, houd die tekst naast de oorspronkelijke waarde. Vraag vervolgens welke parameter en bron bedoeld worden. Een beschrijving van aanslag of een zwakke straal verandert de gepubliceerde hardheidswaarde niet in een diagnose van uw installatie.
Bronnen & deze versie
De bronnen ondersteunen de algemene uitleg. Ze stellen de situatie in uw eigen woning niet vast. Raadpleeg instructies van uw leverancier of beheerder als onderdelen of toewijzing onduidelijk zijn.
- Vitens — Wat is hard water? ↗
- Vitens — Begrippenlijst: hardheid en totale hardheid ↗
- Waternet — Uitleg bij meetgegevens van drinkwater ↗
Samengesteld voor 24-7-loodgieter.nl. Inhoudelijke versie: .
Onze bronnenwerkwijze